جلسه شصت و چهارم

تحلیل فیلم «کیک محبوب من» ساخته بهتاش صناعی‌ها

نزهت بادی

این لحظات ناب و دلنشین که در فیلم کیک محبوب من می‌بینیم، در تمام سالهای پس از انقلاب فقط در سینما حذف و سانسور نشد. از زندگی عادی و روزمره مردم در واقعیت هم دریغ شد. حجاب در سینمای ایران هرگز یک مسئله دینی نبود، بلکه کاملا از ماهیتی سیاسی برخوردار بود. وگرنه رعایت حجاب در فیلم‌ها باید به همان شکل واقعی‌اش در زندگی افراد مقید به حجاب رعایت می‌شد. لی‌لی فرهادپور در برلیناله به درستی اشاره می‌کند که حتی کسانی که باحجابند، در اتاق خواب و آشپزخانه‌شان حجاب ندارند. حکومت از این تصویر دروغین و تحریف‌شده از زیست زنان برای تبلیغ و تحمیل سبک زندگی ایدئولوژیک خود به مردم ایران سوءاستفاده کرد. از یک سو در همان ماه‌های ابتدایی پس از انقلاب، کمیته‌ها و گشت‌ها را برای کنترل زندگی خصوصی مردم روانه خانه‌ها و مهمانی‌ها و خلوت‌ها کرد و عشق و آغوش و بوسه و شراب و رقص و آواز و پوشش آزاد را به پستوها و اندرونی‌ها راند. از سوی دیگر تصویری جعلی از زندگی دینی و انقلابی مردم در سینماها به نمایش گذاشت و آن را به شیوه زندگی رایج و مسلط تبدیل کرد. دوران تیره‌ و تاری از راه رسیده بود. همان روزگار غریبی که داریوش از زبان شاملو برایمان می‌خواند: «آن که بر در می‌کوبد شباهنگام، به کشتن چراغ آمده است. نور را در پستوی خانه نهان باید کرد.» جمهوری اسلامی گمان می‌کرد با ارعاب و سرکوب و خفقان می‌تواند شیوه زندگی مردم ایران را عوض کند. نمی‌دانست او فقط آزادی را از مردم می‌گیرد اما رویای آزادی در قلب و ذهن افراد زنده می‌ماند و دوباره از سردابه‌ها و پستوها سر برمی‌آورد. مثل همان تنگ‌های شرابی که مهین از زیرزمین خانه‌اش بیرون می‌آورد. حالا چه بسیار فیلمهایی ساخته شود، درباره همه آغوش‌های پنهانی، بوسه‌های مخفیانه، به هم زدن گیلاس‌های با هول و هراس، خلوت‌های عاشقانه، موهای رها، تن‌های آزاد و همه احساسات انسانی و لحظات زندگی که بسیار باشکوهند. مخصوصا وقتی که در دوران خفقان و سرکوب دوام می‌آورند و تغییر شکل نمی‌دهند. آن شب و خلوت و گفتگوی دونفره مهین و فرامرز که این چنین به دل نشسته است، به‌روشنی ثابت می‌کند چطور مردم ایران زیر شلاق و شکنجه و بازداشت و زندان و اعدام و کنترل و نظارت، لذت‌های ممنوعه‌شان را حفظ کردند. چنین فیلم‌هایی نشانه روشنی از مبارزه مردم برای بازپس گرفتن زندگی عادی‌شان از دیکتاتور است، مردم باشکوهی که بهترین پاسبانان و مراقبان آزادی در عصر ظلمت هستند.

در شصت و چهارمین جلسه سینماتک کایه دو فمینیسم، نقد و تحلیل فیلم کیک محبوب من ساخته مریم مقدم و بهتاش صناعی‌ها را خواهیم داشت و پیرامون مبارزه برای بازپس‌گرفتن زندگی عادی بحث و گفت‌وگو خواهیم کرد.

برای دریافت فایل آفلاین جلسه نقد و تحلیل فیلم کیک محبوب من می‌توانید از طریق شماره زیر در واتس‌اپ و تلگرام به ادمین کایه دو فمینیسم پیام دهید.


+33624783228