جلسه چهلم

تحلیل فیلم «خاطرات یک زن خانه‌دار دیوانه» ساخته فرانک پری

نزهت بادی

زن، خسته و بی‌حوصله از خواب بیدار شده است و شوهر با دیدن او غر می‌زند: «این روزها چه مرگته؟ طوری ادا درمیاری که انگار داری از خستگی می‌میری.» بعد از هیکل و موی زن ایراد می‌گیرد که چقدر لاغر مردنی شده و موهایش هیچ مدلی ندارند و چرا به خودش نمی‌رسد. موقع صبحانه از اینکه تخم‌مرغش به اندازه کافی عسلی نیست و هنوز نان تستش آماده نشده، شکایت می‌کند و جلوی بچه‌هایش، زن را مورد تمسخر قرار می‌دهد و می‌گوید مادرتان هیچ کاری را نمی‌تواند درست انجام دهد. موقع ترک خانه از زن می‌خواهد تا کفش‌هایش را برق بیندازد و چمدانش را برای سفر ببندد. سپس فیلم در مقدمه‌ای طولانی، روند فرساینده کارهای روزانه زن را نشان می‌دهد: لباس‌ها و ملافه‌ها را می‌شوید، خانه را تمیز می‌کند، غذا می‌پزد، با تعمیرکار خانه سر و کله می‌زند، سگ را بیرون می‌برد و کل روز فقط در حال دویدن در خانه است.  حالا آن جمله ابتدای فیلم، معنای متفاوتی می‌یابد. جمله‌ای که بارها به زنان خانه‌دار گفته شده است: طوری ادا درمیاری که انگار داری از خستگی می‌میری. سیلویا فدریچی می‌گوید «کار خانگی نه تنها به زنان تحمیل شده، بلکه یکی از ویژگی‌های ذاتی بدن و شخصیت زنانه، نیازی درونی و کاری دلخواه زنان جلوه داده شده است.» به همین دلیل وقتی از زنان خانه‌دار صحبت می‌کنیم، همه زنان را در بر می‌گیرد. حتی زنان شاغلی که سر کار می‌روند اما همچنان وظیفه اصلی‌شان کار خانه است. از این رو فدریچی مطرح می‌کند مسئله بی‌ارزش‌انگاری کار خانگی با کار کردن زن در بیرون از خانه حل نمی‌شود. زیرا در چنین شرایطی مجبور می‌شویم هم پیش‌بند آشپزخانه را ببندیم و هم لباس فرم کار را بپوشیم. در فیلم تینا مورد حمله زنان و مردان دیگر قرار می‌گیرد که «تو یک زن خوشبخت با خانه بزرگ هستی که شوهرت سخت کار می‌کنه و در عوض انتظار داره خانه تمیز باشه.» این، همان نگاه رایج به زنان خانه‌دار است که گویی هیچ کار مهمی اتجام نمی‌دهند و حق ابراز خستگی ندارند. اساسا چون کار خانگی به زن‌ها محول شده، مثل بقیه مسائل زنان بی‌اهمیت تلقی می‌شود.ارزش واقعی کار خانگی زمانی معلوم می‌شود که مردی، بشقابی می‌شوید یا املتی می‌پزد! فدریچی معتقد است مسئله کار خانگی باید همچون مبارزات کارگری، افقی انقلابی بیابد و به عرصه اجتماعی کشیده شود. وگرنه تا زمانی که حرف زدن درباره خانه‌داری در آشپزخانه و اتاق خواب شکل می‌گیرد، زنان خانه‌دار، یک مشت غرغرو دیده می‌شوند، نه مبارزانی که به دنبال احقاق حقشان هستند.

در چهلمین جلسه سینماتک کایه دو فمینیسم به نقد و تحلیل فیلم خاطرات یک زن خانه‌دار دیوانه ساخته فرانک پری می‌پردازیم و با تمرکز بر کتاب انقلاب در نقطه صفر، کار خانگی، بازتولید و مبارزه فمینیستی نوشته سیلویا فدریچی درباره بی‌ارزش‌انگاری خانه‌داری بحث و گفت‌وگو می‌کنیم.

برای دریافت فایل آفلاین جلسه نقد و تحلیل فیلمخاطرات یک زن خانه‌دار دیوانه می‌توانید از طریق شماره زیر در واتس‌اپ و تلگرام به ادمین کایه دو فمینیسم پیام دهید.


+33624783228