فیلم میکوشد تا با الگوبرداری سطحی از «نسبیت اخلاقی» و «سیستم تعلیق قضاوت» که در سینمای اصغر فرهادی دیدهایم، همه شخصیتها را همزمان گناهکار و بیگناه جلوه دهد و یک تراژدی مدرن بدون شرور مطلق ایجاد کند. اما سعید روستایی به خاطر نقص در طراحی موقعیتهای اخلاقی چالشبرانگیز و عدم منطق در تعریف انگیزهها و روابط شخصیتها، موضوع فیلم در دفاع از حقوق زنان را به ضد خود بدل میکند. او با متهم کردن تکتک آدمها و در نهایت تبرئه نامحسوسشان، عملاً مهناز را در نوک پیکان اتهام تنها میگذارد و به جای آنکه خفقان سیستماتیک علیه یک مادر را به تصویر بکشد، با برجسته کردن نقش تصمیمات غلط مهناز، او را مسبب اصلی نشان میدهد. وقتی کنشهای قهرمان زن نه از روی بنبستهای اجتماعی، بلکه از روی تصمیمات بیمنطق خودش طراحی میشود، او دیگر یک قربانی ساختار نیست، بلکه از نظر فرمی، به عنوان محرک اصلی فاجعه بازنمایی میشود. فیلم داعیه بازنمایی ظلم و تبعیض علیه زنان را دارد، اما در طراحی داستان، بحران ویرانگر زندگی مهناز را به یک «آنتاگونیست فردی» (یک مرد عوضی) تقلیل میدهد. درحالیکه مشکلات زنان ریشه در ساختارهای اجتماعی و سیاسی و اقتصادی دارند که زنان را در جایگاه فرودست نگه میدارند. سعید روستایی یا درک و فهم درستی از مسئله تبعیض سیستماتیک علیه زنان ندارد یا محافظهکاریاش به او اجازه نمیدهد که ساختار مردسالار حاکم بر قانون و مذهب را محکوم کند. به همین دلیل انگشت اتهام را به سمت هر کسی میگیرد جز حکومتی که سالهاست از بهشت زیر پای مادران سخن میگوید اما زندگی را برای مادران به جهنم بدل کرده است.
در صد و بیست و پنجمین جلسه سینماتک کایه دو فمینیسم با تمرکز بر نقد و تحلیل فیلم زن و بچه ساخته سعید روستایی پیرامون این موضوع مهم بحث و گفتوگو کردیم که چطور فیلمی با موضوع دفاع از زنان به خاطر ساختار و فرم نادرست و ناقص به فیلمی علیه زنان بدل میشود.
برای دریافت فایل آفلاین جلسه نقد و تحلیل فیلم زن و بچه میتوانید از طریق شماره زیر در واتساپ و تلگرام به ادمین کایه دو فمینیسم پیام دهید.
33602798428+
