فیلم با کمک مولفههای ژانر وحشت نشان می دهد چطور عشق بدون رضایت میتواند به طلسمی نفرین شده بدل شود و فروپاشی روانی زن را به دنیال بیاورد. نیکی از دختری پرشور به زنی تسخیرشده بدل میشود که از دیدن احساسات و رفتارهای خود رنج میکشد و دچار ازخودبیگانگی میشود. چون ذهن و بدنش مجبورند به مردی پاسخ مثبت بدهند که در حالت عادی او را پس میزدند. اینجاست که مولفههای ژانر وحشت، سویههای فمینیستی می یابند: بدن زن به عنوان مستعمرهای برای تحقق فانتزی مردانه بدل میشود. دقیقا ار طریق چنین رویکردی، ایده جذاب فیلم ناشی از جابهجابی ظریف نقشهاست: در ظاهر مرد گرفتار زن کنترلگر و وسواسی شده که با عشق افراطی باعث آزار و اذیت او می شود اما در واقع قربانی اصلی زنی است که قدرت و اراده و انتخابش از او سلب شده و او به شکل ناخواسته مجبور شده مرد را دوست بدارد. زنان و مردان فکر میکنند عشق یعنی یافتن نیمه گمشده خود و یک روح در دو بدن اما این پیوند ابدی که مدام در رابطه عاشقانه مورد تاکید قرار میگیرد، میتواند سویههای ویرانگری داشته باشد. در این فضای خفقانآور، یکی از دو طرف باید توسط دیگری تصاحب و تسخیر شود تا آن تصویرِ خیالی «یک روح» به وجود آید. این فانتزی یکی شدن، حق انسان برای تغییر، خسته شدن، از دست دادن علاقه و ترک کردن را سلب میکند. فیلم هرچند از مولفههای ساب ژانر «بادیهارور» بهره میبرد اما وحشتِ اصلیِ خود را نه از طریق دگرگونیهای فیزیکی بدن، بلکه به واسطه تحول در مفاهیم فلسفی و روانکاوانه پیرامون روابطِ زوجها خلق میکند. در این بازتعریف از ژانر وحشت، امرِ هولناک دیگر از ریخت افتادگی بدن توسط یک هیولای بیرونی نیست؛ بلکه فروپاشی روانی در کنار کسی است که باید حس امنیت به آدمی بدهد. از این رو فیلم دلهره دراماتیک خود را از دلِ همین پرسشِ هولناک بیرون میکشد: کدامیک ترسناکتر است؟ طرد شدن و نه شنیدن از کسی که دوستش داریم یا کنترل شدن و حسادت توسط کسی که دوستمان دارد؟ تنها ماندن و دوستداشتنی نبودن یا وابستگی و از دست دادن آزادی؟
در صد و بیست و پنجمین جلسه سینماتک کایه دو فمینیسم با تمرکز بر نقد و تحلیل فیلم وسواس ساخته کاری بارکر پیرامون سویههای ویرانگر عشق بحث و گفتوگو کردیم.
برای دریافت فایل آفلاین جلسه نقد و تحلیل فیلم وسواس میتوانید از طریق شماره زیر در واتساپ و تلگرام به ادمین کایه دو فمینیسم پیام دهید.
33602798428+
