جلسه صد و هفتم

تحلیل فیلم «چشمان بدون چهره» ساخته ژرژ فرانژو

نزهت بادی

دختر جوان در تصادف صورتش را از دست داده است و پدر می‌کوشد تا از صورت دختران دیگر برای او چهره تازه‌ای بسازد. اینجا فقط با جراحی صورت توسط یک پروفسور نابغه/دیوانه مواجه نیستیم که می‌کوشد تا به کمک علم/جنایت به دخترش امکان زندگی دوباره ببخشد. بلکه می‌بینیم که چطور زن دستیارش روزهای متمادی در خیابان‌های پاریس پرسه می‌زند و دختران زیبا را زیر نظر می‌گیرد و بعد آن‌ها را فریب می‌دهد و با خود به عمارت نفرین‌شده می‌کشاند. سپس پروفسور با وسواس و دقتی بیمارگونه، آن صورت را از صاحبش جدا می‌کند و در جای خالی چهره دخترش می‌گذارد. فیلم به خاطر نمایش تکان‌دهنده و شوک‌آور از جزئیات کندن پوست صورت دختران، پروسه زیبایی‌سازی زنان را به چالش می‌کشد و آن را برساخته سرمایه‌داری/مردسالاری می‌داند که زیبایی را برای زن‌ها تعریف می‌کند. همانطور که دختر جوان فکر می‌کند که تن دادن به چنین تجربه هولناکی برای زیبا ماندن، انتخاب خود اوست، بسیاری از زن‌ها هم گمان می‌کنند که به‌خاطر خودشان دست به تغییر ظاهر‌شان با رژیم‌ها و جراحی‌ها می‌زنند اما در جوامعی که استانداردهای زیبایی توسط سرمایه/مرد شکل می‌گیرد و زن فقط در همان قالب تحمیلی، زیبا و جذاب و اروتیک به نظر می‌رسد، اساسا حق انتخابی برای زنان وجود ندارد. صحنه فروپاشی تدریجی صورت تصنعی دختر جوان که زوال زیبایی را به شکل غم‌انگیزی به نمایش می‌گذارد، فقط شکست علمی دانشمند جنایتکار نیست، بلکه بیهودگی تلاش برای ابدی کردن زیبایی را نیز به رخ می‌کشد و زن را بازیچه میل مردانه‌‌ای نشان می‌دهد که فانتزی‌های‌ جنسی‌اش را به واسطه تغییر زن به شکل‌های دلخواه خود ارضا می‌کند. فیلم پرسش‌های مهمی را مطرح می‌کند: آیا واقعا می‌توان زیبایی را به چهره زنی اضافه کرد؟ آیا این زیبایی ساختگی، به صاحب چهره تعلق دارد؟ پس آن چهره واقعی چه خواهد شد؟ هویت ما چقدر تحت‌تاثیر تغییرات زیباسازی دگرگون خواهد شد؟

در صد و هفتمین جلسه سینماتک کایه دو فمینیسم، به نقد و تحلیل فیلم چشمان بدون چهره ساخته ژرژ فرانژو می‌پردازیم و درباره رابطه زیباسازی و هویت زنان بحث و گفت‌وگو کردیم.

برای دریافت فایل آفلاین جلسه نقد و تحلیل فیلم چشمان بدون چهره می‌توانید از طریق شماره زیر در واتس‌اپ و تلگرام به ادمین کایه دو فمینیسم پیام دهید.


+33624783228

nozhatآموزش, سینماتک