ویرجینیا وولف یک‌بار نوشته بود «عاقبت این دیدارها، این بدرودها ما را نابود می‌کند» و این، حکایت رابطه عاشقانه ویکتور و زولاست: سرشار از فراق‌ها و وصال‌ها، ملاقات‌ها و وداع‌ها، سرخوردگی‌ها و کامیابی‌ها، اشک‌ها و لبخندها، رفتن‌ها و ماندن‌ها. اما جنگ سرد، فقط فیلمی درباره یک زوج عاشق در زمان جنگ سرد نیست، بلکه فیلمی پیرامون مرارت‌ها و رنج‌های یک زوج هنری در دوران خفقان‌بار پس از جنگ جهانی دوم است و زمانه دشوار و طاقت‌فرسایی را می‌کاود که در آن، هنرمند زیر سایه شوم سیاست در تنگنای ناگزیری قرار می‌گیرد که نه تاب ماندن دارد و نه توان رفتن. ویکتور آهنگساز و زولای خواننده در میان هزاران زن و مرد، یکدیگر را همچون دو نیمه گمشده می‌یابند و عشقی پرشور میانشان شکل می‌گیرد. از جایی این عشق مورد تهدید قرار می‌گیرد که نهادهای حکومتی در هنرشان مداخله می‌کنند و آن نواهای بومی و محلی را به آهنگ‌های تبلیغاتی در جهت حمایت از ایدئولوژی سیاسی‌شان بدل می‌سازند. اگر آن نظارت‌ها و سانسورها و بازجویی‌ها نبود، ویکتور تمام عمرش را صرف گردآوری نواهای فولکلوریک و ملی لهستان می‌کرد و زولا با آن صدای جادویی‌اش آن‌ها را می‌خواند و عشق‌شان با چنین فراز و نشیب دردناکی توأمان نمی‌شد. مهم‌ترین صحنه فیلم آن‌جاست که ویکتور زیر برف ایستاده است و انتظار زولا را می‌کشد تا با هم کشورشان را ترک کنند و به پاریس بروند اما زولا نمی‌آید و مرد به‌تنهایی از آن خط باریک مرز عبور می‌کند و می‌رود. از آن لحظه به بعد انگار مرزی میان دو دلباخته هم کشیده می‌‌شود: یکی، کسی است که در وطن مانده. دیگری، کسی است که از وطن رفته.  مفهوم «مرز» به کلیدواژه‌ای برای راهیابی به معنای ژرف و عمیق فیلم بدل می‌شود که آن دوری و نزدیکی میان زن و مرد را به ساحتی فراتر از دلدادگی می‌برد و به تعلق و گریز نسبت به وطن ارجاع می‌دهد. این‌جا ما با یک زوج هنری مواجه هستیم که به همان اندازه که دل در گروی عشق هم دارند، شیفته هنرشان هستند. اما زولا به اصالت هنر بها می‌دهد و ویکتور به آزادی هنر. زن نمی‌تواند به عنوان یک هنرمند تبعیدی در جایی غیر از زادگاه خود پا بگیرد، مرد نیز نمی‌تواند در وطنش تحت فشار سرکوب و سانسور سیاسی کار کند. اما حاصل رفتن و ماندن، یکی است: هر دو به یک اندازه آواره‌اند و بی‌وطن. زیرا که دشمنان عشق و هنر، وطنی باقی نگذاشته‌اند.

در نود و چهادمین جلسه سینماتک کایه دو فمینیسم با تمرکز بر نقد و تحلیل فیلم جنگ سرد ساخته پاول پاولیکوفسکی پیرامون مفهوم وطن و احساساتمان در روزهای جنگ بحث و گفت‌وگو کردیم.

برای دریافت فایل آفلاین جلسه نقد و تحلیل فیلم جنگ سرد می‌توانید از طریق شماره زیر در واتس‌اپ و تلگرام به ادمین کایه دو فمینیسم پیام دهید.

+33624783228