جلسه هشتاد و دوم

تحلیل فیلم «تمشک توکای سیاه» ساخته النه ناوریانی

نزهت بادی

زن با لذت در حال خوردن تمشک است و به توکای سیاه روبرویش نگاه می‌کند. انگار با همه وجودش شور زیستن را تجربه می‌کند و بعد به‌ناگه زیر پایش خالی می‌شود و نزدیک است که در دره سقوط کند. به خودش می‌نگرد که مرده است و یاد حرفهای زنان پیرامونش می‌افتد، به اینکه در آستانه یائسگی قرار دارد و هنوز باکره است. نه عشقی را تجربه کرده و نه لذت جنسی را. با پرسش ترسناکی روبرو می‌شود: آیا اگر الان بمیرد، تمام و کمال زندگی کرده است؟ پس وقتی در انبار به مرد راننده موقع تحویل بارهای مغازه‌اش نزدیک می‌شود و او را بو می‌کند، انگار می‌خواهد زندگی‌اش را کامل کند. اما آیا زندگی هر زنی لزوما با عشق و رابطه جنسی و ازدواج و تشکیل خانواده کامل می‌شود؟ درونمایه اصلی فیلم پیرامون این‌ پرسش بنیادین شکل می‌گیرد. زنان همسایه مدام اترو رو تحقیر می‌کنند که در میانسالی هنوز شوهر و بچه‌ای ندارد و هیچ مردی، او را با بدن چاقش نمی‌خواهد. اما فیلم از طریق قاب‌های دلنواز و فضاسازی دلنشین از خانه و محل کار و زندگی اترو، این کلیشه رایج را به چالش می‌کشد تا مخاطب از خود بپرسد آیا آن زنان متاهل که مدام نگران رنگ مو و یائسگی و کم شدن جذابیتشان نزد شوهرانشان هستند، خوشبختند یا اتروی مجرد که با فراغت و آرامش در خانه زیبایش هر طور دوست دارد زندگی می‌کند. آنجا که زن با لذت ته‌مانده مربای تمشک را می‌خورد یا در جنگل قدم می‌زند یا در شهر خرید می‌کند یا با خیال راحت در تختش با تن برهنه می‌خوابد، زنی با آسودگی حسرت‌برانگیزی را می‌نمایاند که نه شوهر و نه بچه‌ها و نه مشکلات خانوادگی، خلوت او را بر هم نخواهد زد. اترو بر خلاف حرفهای زنان همسایه، عشقی عمیق را از سوی مردی دریافت می‌کند اما حاضر نمی‌شود از خلوت و فراغت خودساخته‌اش دست بکشد. تجرد یا تاهل، هیچ کدام ارزش ویژه‌ای به زنان اضافه نمی‌کند. مهم، آزادی زنان برای برخورداری از حق انتخاب است که بدون فشارهای اجتماعی بتوانند به دلخواه خود زندگی کنند. در‌حالی‌که سینما غالبا زنان را در جستجوی عشق نشان می‌دهد، این فیلم درباره زنی است که رویای دیگری دارد: اینکه بعد از بازنشستگی خانه زیبایی برای خود داشته باشد، کتاب بخواند و از زیبایی‌های اطرافش عکس بگیرد. شاید هم دوباره آن توکای سیاه آغاز فیلم را ببیند و با لذت تماشایش کند. هرچند پایان فیلم نشان می‌دهد زندگی می‌تواند چیزهای دیگری را برای ما در نظر داشته باشد و شگفت‌انگیز بودن زندگی به همین است.

در هشتاد و دومین جلسه سینماتک کایه دو فمینیسم با نقد و تحلیل فیلم تمشک توکای سیاه ساخته النه ناوریانی درباره چگونگی ساختن خلوت خود در تجرد یا تاهل بحث و گفت‌وگو خواهیم کرد.

برای دریافت فایل آفلاین جلسه نقد و تحلیل فیلم تمشک توکای سیاه می‌توانید از طریق شماره زیر در واتس‌اپ و تلگرام به ادمین کایه دو فمینیسم پیام دهید.


+33624783228

nozhatآموزش, سینماتک