جلسه سی‌ و یکم

تحلیل فیلم «چهار دختر» ساخته کوثر بن هنیه

نزهت بادی

مادر وقتی می‌فهمد دختر نوجوانش موهای زائد پایش را اصلاح کرده است، او را تا حد مرگ کتک می‌زند و به او فاحشه می‌گوید. همانطور که وقتی می‌فهمد دختر دیگرش پسری را بوسیده، او را هرزه خطاب می‌کند. از نظر او بدن دخترانش خطرناکند و او با خشونت جلوی هر نوع آزادی‌شان را می‌گیرد و از تن دخترها محافظت می‌کند تا پاک و سالم بماند و تحویل شوهر آینده دهد. اما شوهری در کار نیست. دخترها تصمیم می‌گیرند بدنشان را به دولت اسلامی تقدیم کنند. به حجاب روی می‌آورند، چادر می‌پوشند و برقع می‌زنند و به داعش می‌پیوندند. فیلم که بر اساس یک اتفاق واقعی ساخته شده، توسط فیلمساز بازسازی می‌شود و تازه در این پروسه درهم‌آمیزی مستند و داستانی است که مادر، خود را از نگاه دخترانش می‌بیند و درمی‌یابد چطور داعش را به خانه خود راه داده است. حضور دوربین و بازیگری که نقش مادر را بازی می‌کند، به دخترها شجاعت می‌بخشد تا رابطه خانوادگی‌شان را مورد کنکاش قرار دهند. در این مواجهه دردناک است که می‌بینیم دخترها به خاطر تک‌تک تجربیات تنانه‌شان در مسیر زن شدن با خشم و نفرت مادر مواجه شدند و بدنشان ماهیتی شرم‌آور و گناه‌آلود یافته است و گویی به همین دلیل به حجاب روی می‌آورند تا بدن تحقیرشده را تعالی ببخشند و احساس ارزشمندی کنند. آن هم درست در زمانی که انقلاب در تونس رخ داده و بهار عربی سر رسیده است. پرسش مهمی که فیلم‌ مطرح می‌کند، این است که چرا در انقلاب‌ها و جنبش‌های اجتماعی و سیاسی خاورمیانه، بدن زنان همچنان در تصاحب مردان باقی می‌ماند و چطور حجاب به عنوان ابزاری برای سرکوب و انقیاد زنان به آنان تحمیل می‌شود. وقتی دخترک سرکش خانواده روبروی مادرش می‌ایستد و از رنج عمیقش به خاطر کنترل افراطی مادر می‌گوید، به نظر می‌رسد انقلاب واقعی همین است: لحظه‌ای که هر زنی در خانه خویش برای پس گرفتن آزادی سلب‌شده‌اش برمی‌خیزد.

در سی‌ و یکمین برنامه سینماتک کایه دو فمینیسم به نقد و تحلیل فیلم چهار دختر ساخته کوثر بن هنیه می‌پردازیم و با حضور دکتر پروانه حسینی، استاد مطالعات خاورمیانه، زنان و جنسیت پیرامون مسئله بدن و حجاب زنان در انقلاب‌های خاورمیانه بحث و گفت‌وگو می‌کنیم.

برای دریافت فایل آفلاین جلسه نقد و تحلیل فیلم چهار دختر می‌توانید از طریق شماره زیر در واتس‌اپ و تلگرام به ادمین کایه دو فمینیسم پیام دهید.


+33624783228

nozhatآموزش, سینماتک