جلسه شصت و سوم

تحلیل فیلم «دانه انجیر معابد» ساخته محمد رسول‌اف

نزهت بادی

نجمه، نمونه‌ای کامل از زنی است که ریشه در سنت و مذهب و انقلاب دارد. زنی مطیع که با سینی چای و دمنوش، اعصاب شوهرش را آرام می‌کند، با غذاهای رنگارنگ، او را به خانه می‌کشاند، رنگ مو و آرایش زن را برای پسند شوهر می‌داند، پشت سرش نماز می‌خواند، روی حرف شوهرش حرفی نمی‌زند، بچه‌ها را به اطاعت از پدر فرامی‌خواند، مراقب آبرو و جایگاه شغلی شوهر است و هر وقت مرد بخواهد، از نظر جنسی تمکین می‌کند. اما دخترها بزرگ شده‌اند و می‌دانند در جهان خارج از این خانه کوچک چه می‌گذرد. سنا و رضوان به اندازه مادر، معتقد و مطیع در برابر پدر نیستند. آنها با پدر بحث می‌کنند، نظر می‌دهند، با صدای بلند به پدر «نه» می‌گویند و قدرت و اقتدار او را زیر سوال می‌برند. با تشر مادر و دعوای پدر هم خفه نمی‌شوند. پرسش‌های دخترها، جرقه‌های شک و تردید را در دل مادر ایجاد می‌کند. رضوان به مادر می‌گوید: «چرا فکر می‌کنی هر چی بابا می‌گه، درسته؟» بعد وقتی نه فقط دخترها که حتی خود نجمه نیز تحت بازحویی قرار می‌گیرد، زن می‌بیند خودش هم آنقدرها که فکر می‌کرد خودی به حساب نمی‌آید. تازه آنجاست که درمی‌یابد وفاداری به شوهر به مثابه وفاداری به نظام می‌تواند قربانی شدن دخترهایش را در پی داشته باشد. تا دیروز مهسا امینی و صدف و دخترهای تحت خشونت در خیابان، دخترهای مردم بودند اما حالا سایه هراسناک حکومت به خانه خودش و دخترهایش رسیده است. گم شدن اسلحه شوهر به بستری بدل می‌شود که زن با جلوه‌های هراسناک پنهان مرد روبرو می‌شود: مردی ذوب‌شده در نظام که برای حفظ آن، حتی زن و بچه‌اش را هم نابود خواهد کرد. درنهایت همین دخترها و نسل پرشور زنان جوان هستند که نجمه را از باتلاق زن مطیع نجات می‌دهند. در صحنه‌ای از فیلم مرد که اطلاعاتش را لو رفته، ترسیده و صورتش را پشت ماسک پنهان کرده است تا شناسایی نشود. پشت چراغ قرمز می‌ایستد و دختر جوان بدون حجابی را در ماشین کنار خود می‌بیند. بر اساس عادت همیشه، شیشه‌اش را پایین می‌کشد تا به دختر تذکر دهد. دختر جوان مستقیم در چشمهایش نگاه می‌کند، بدون هیچ ترسی! مرد به‌ناگه می‌فهمد که جایگاه قدرتش به تزلزل افتاده. دوره تازه‌ای در راه است: دوره «زن، زندگی، آزادی»! دوره‌ای که دخترش در برابرش خواهد ایستاد و سقوط او را تماشا خواهد کرد…

در شصت و سومین جلسه سینماتک کایه دو فمینیسم، نقد و تحلیل فیلم دانه انجیر معابد ساخته محمد رسول‌اف را خواهیم داشت و با ستاره ملکی، بازیگر فیلم درباره نقش نسل زنان جوان در جنبش زن، زندگی، آزادی گفت‌وگو خواهیم کرد.

برای دریافت فایل آفلاین جلسه نقد و تحلیل فیلم دانه انجیر معابد می‌توانید از طریق شماره زیر در واتس‌اپ و تلگرام به ادمین کایه دو فمینیسم پیام دهید.


+33624783228