جلسه شصت و ششم

تحلیل فیلم «ماریا» ساخته جسیکا پالو

نزهت بادی

صحنه تجاوز جنسی با کره در فیلم آخرین تانگو در پاریس را به یاد دارید؟ یکی از جنجالی‌ترین سکانس‌های تاریخ سینما که با همدستی مارلون براندو و برناردو برتولوچی اتفاق افتاد، بدون اطلاع و رضایت بازیگر زن فیلم، ماریا اشنایدر. هرچند آن صحنه تجاوز واقعا اتفاق نمی‌افتد اما نحوه اجرای آن جلوی دوربین، به گونه‌ای است که منجر به تحقیر و آزار ماریا می‌شود. ماریا می‌گوید: «برای برتولوچی شخصیتها مهم بودند نه بازیگرها اما اشک‌های شخصیت مال من بود. آن اشک‌ها واقعی بود.» توجیه برتولوچی این بود که بداهه بودن و بی‌خبری ماریا به بهتر شدن صحنه کمک می‌کند. وقتی ماریا با تنی برهنه جلوی دوربین و عوامل فیلم در خود می‌پیچد و اشک می‌ریزد، براندو می‌گوید: «این، فقط یک فیلم است!» جسیکا پالو با ساختن فیلم ماریا و کنکاش در تبعات آن صحنه بر زندگی بازیگرش می‌خواهد نشان دهد که هیچ فیلمی، فقط فیلم نیست و آنچه در پشت صحنه و در جهان فیلم برای ماریا رخ می‌دهد، بخشی از زندگی اوست. در جایی از فیلم برتولوچی به ماریا اشنایدر می‌گوید: «تو با مارلون براندو بازی می‌کنی! تو ستاره فیلم‌ می‌شی، هم سطح براندو.» اما این اتفاق هیچ‌گاه نمی‌افتد. ماریای جوان و تازه از راه رسیده هرگز نمی‌تواند هم سطح اسطوره بازیگری باشد. آنچه تا اخر عمر، همچون زخمی بر قلب اشنایدر باقی ماند، این بود که برتولوچی و براندو هرگز نظر او را درباره صحنه تجاوز در فیلم نپرسیدند و به او حق انتخاب ندادند و بعدها هم از او عذرخواهی نکردند. او نه تنها هم‌سطح براندو نبود، حتی به اندازه خودش هم به حساب نیامد. فیلم آخرین تانگو در پاریس از ماریا اشنایدر یک ستاره ساخت اما ستاره‌ای که از یک سو همه به دنبال این بودند که او را برهنه‌تر و سکسی‌تر ببینند و از سوی دیگر به خاطر برهنگی‌اش او را سرزنش می‌کردند. بلایی که سر شارون استون نیز پس از فیلم غریزه اصلی آمد. در آن صحنه که از نظر عده‌ای مستهجن تلقی شد، دو نفر حضور داشتند: مارلون براندو و ماریا اشنایدر اما هیچ کس انگشت اتهام را به سمت براندو نگرفت و ماریا به لکه ننگ زنان تبدیل شد. در صحنه‌ای از فیلم پدرش به او می‌گوید: «تو می‌خواستی بازیگر و معروف شوی.» ماریا با اندوه و خشم می‌گوید: «اما نه اینجوری.» فیلم فراتر از اینکه بخواهد برتولوچی و براندو را به سبک فیلم‌های می‌تو مورد نقد قرار دهد، به دنبال کنکاش در نحوه مواجهه سینما با زنان بازیگر است که گویی تنها راه شهرت و موفقیت از تن جنسی‌شده آنان می‌گذرد. داستان زندگی غم‌انگیز ماریا در فیلم جسیکا پالو تایید می‌کند که آخرین تانگو در پاریس، فیلم بزرگی است اما این پرسش مهم را هم مطرح می‌کند که آیا واقعا امکان ساخت شاهکارهای سینمایی بدون خشونت علیه زنان در پشت صحنه و روی پرده وجود ندارد؟

در شصت و ششمین جلسه سینماتک کایه دو فمینیسم، نقد و تحلیل فیلم ماریا ساخته جسیکا پالو را خواهیم داشت و پیرامون تقلیل زنان به ابژه جنسی در سینما بحث و گفت‌وگو خواهیم کرد.

برای دریافت فایل آفلاین جلسه نقد و تحلیل فیلم ماریا می‌توانید از طریق شماره زیر در واتس‌اپ و تلگرام به ادمین کایه دو فمینیسم پیام دهید.


+33624783228

nozhatآموزش, سینماتک